ปลดล็อกกับหมอเวช

EP.432 ตัดสินใจให้ดีขึ้นได้อย่างไร

ไลฟ์ประจำวันอาทิตย์ที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เวลาหนึ่งทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์ แบบดูวิดีโอด้วยตนเอง ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
สนใจเรียน online workshop ผ่านระบบ Zoom สอบถามที่ LINE @morprawate

สรุปเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับ “การตัดสินใจให้ดีขึ้น” โดยมีประเด็นหลักที่น่าสนใจดังนี้:

1. อิทธิพลของอารมณ์กับการตัดสินใจ

อารมณ์ไม่ใช่ศัตรู: ความเชื่อที่ว่าการตัดสินใจที่ดีต้องใช้เหตุผลล้วนๆ และตัดอารมณ์ทิ้งไปนั้นไม่ถูกต้อง งานวิจัยทางสมองพบว่าหากสมองส่วนอารมณ์เสียหาย มนุษย์จะสูญเสียความสามารถในการตัดสินใจแม้ในเรื่องง่ายๆ [03:10]
ใช้ประโยชน์จากอารมณ์: หากเรารู้จักสังเกตและใช้ข้อมูลจากอารมณ์อย่างเหมาะสม (ใช้ให้เป็น) จะช่วยให้เราตัดสินใจได้รอบด้านขึ้น [04:13]

2. หลักคิด 3 + 1 เพื่อการตัดสินใจที่ดีขึ้น

วิธีที่ 1: เปลี่ยนคำถามจาก “จะเกิดอะไรขึ้น” เป็น “ถ้าเกิด…ฉันจะทำอย่างไร”
- การถามว่า “มันจะแย่ไหม” จะกระตุ้นความกลัวและความรู้สึกควบคุมไม่ได้
- การวางแผนรองรับ (Scenario Planning) ว่าถ้าเกิดเหตุการณ์ A, B หรือ C เราจะจัดการอย่างไร จะช่วยให้เรารู้สึกมีอำนาจในการจัดการและลดความกังวล [07:29]
วิธีที่ 2: เพิ่มทางเลือก (Expand your options)
- อย่าติดกับดักการตัดสินใจแบบ “ทำ หรือ ไม่ทำ”, “ซื้อ หรือ ไม่ซื้อ”
- ให้ถอยออกมามองภาพกว้าง เช่น แทนที่จะคิดว่า “จะซื้อรองเท้านี้ไหม” ให้คิดว่า “จะซื้อรองเท้านี้ หรือจะเอาเงินไปนวดเท้า หรือจะไปดูร้านอื่น” เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น [09:15]
วิธีที่ 3: คิดจากอนาคตย้อนกลับมา (Future Perspective)
- ลองสมมติตัวเองไปอยู่ในอนาคต (10 วัน, 10 เดือน, 10 ปีข้างหน้า) แล้วมองย้อนกลับมา [16:14]
- ถามตัวเองว่า หากการตัดสินใจครั้งนี้ล้มเหลว สาเหตุที่น่าจะเป็นไปได้มากที่สุดคืออะไร? วิธีนี้จะช่วยให้เราเห็น “จุดบอด” หรือความเสี่ยงที่เราอาจมองข้ามไปในตอนแรก [14:59]
วิธีที่ 4: การหายใจเพื่อปรับสมอง (+1)
- งานวิจัยพบว่าการ “หายใจออกให้ยาวกว่าหายใจเข้า” (เช่น สูตร 3-1-5) ติดต่อกัน 2 นาที ช่วยเพิ่มความสามารถในการตัดสินใจ [19:23]
- การทำเช่นนี้จะส่งสัญญาณผ่านระบบประสาทว่าร่างกายอยู่ในสภาวะปลอดภัย ทำให้สมองส่วนตัดสินใจทำงานได้ดีขึ้น [22:26]

3. กับดักและข้อควรระวัง

อคติจากข้อมูลชุดแรก: มนุษย์มีแนวโน้มเชื่อข้อมูลชุดแรกที่ได้รับและปิดกั้นข้อมูลที่ขัดแย้ง ต้องหมั่นตรวจสอบว่าเรากำลังตกหลุมพรางนี้หรือไม่ [29:26]

พลังงานสมองมีจำกัด: การตัดสินใจมากเกินไปในหนึ่งวันทำให้ “สมองล้า” (Decision Fatigue) เราจึงมักตัดสินใจแย่ลงในช่วงท้ายของวัน [31:06]

จัดระบบเรื่องเล็ก: ควรสร้างกิจวัตรในเรื่องเล็กๆ (เช่น กินอะไรตอนเช้า) เพื่อเก็บพลังงานสมองไว้ใช้กับเรื่องสำคัญ [32:13]

Subscribe: RSS

EP.431 วิธีบริหารพอร์ตความสุข

ไลฟ์ประจำวันอาทิตย์ที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 เวลาหนึ่งทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์ แบบดูวิดีโอด้วยตนเอง ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
สนใจเรียน online workshop ผ่านระบบ Zoom สอบถามที่ LINE @morprawate

วิดีโอนี้โดยคุณหมอเวช นำเสนอแนวคิดเรื่อง “การบริหารพอร์ตความสุข” (Happiness Portfolio) ซึ่งเปรียบเทียบการหาความสุขกับการลงทุน เราไม่ควรฝากความหวังไว้ที่ความสุขรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งเพียงอย่างเดียว (เช่น เงินทอง หรือความสนุกชั่วคราว) แต่ควรจัดสรร “พอร์ต” ชีวิตให้มีความสมดุล เพื่อรับมือกับความไม่แน่นอนของโลก โดยอ้างอิงหลักการจากจิตวิทยาเชิงบวกที่แบ่งความสุขออกเป็น 5 ประเภท ได้แก่:

ความสุขจากความรู้สึกดี (Positive Emotion): ความสุขทางประสาทสัมผัส ความรื่นรมย์ การขอบคุณสิ่งดีๆ รอบตัว และความเชื่อมโยงกับธรรมชาติ
ความสุขจากการจดจ่อ (Engagement / Flow): ภาวะที่ได้ทำกิจกรรมที่ชอบจนลืมเวลา เกิดสมาธิและความเพลิดเพลิน เช่น การทำงานศิลปะ เล่นกีฬา หรือแม้แต่การทำงานบ้านด้วยความตั้งใจ
ความสุขจากความสัมพันธ์ (Relationships): การมีความรัก ความผูกพัน และความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้าง ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของชีวิตมนุษย์
ความสุขจากการมีความหมาย (Meaning): การใช้ชีวิตเพื่อสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวเอง การเป็นผู้ให้ การทำประโยชน์เพื่อสังคม หรือการปฏิบัติตามหลักศาสนา
ความสุขจากความสำเร็จ (Accomplishment): ความภูมิใจที่ทำสิ่งต่างๆ ได้สำเร็จตามเป้าหมาย ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องเงินทอง แต่เป็นความสำเร็จในแบบที่ตนเองนิยาม

การมี “พอร์ตความสุข” ที่กระจายความเสี่ยงไปในหลายๆ ด้าน จะช่วยให้เราประคองจิตใจได้ดีขึ้นเมื่อด้านใดด้านหนึ่งของชีวิตประสบปัญหา