EP. 430 วิธีตั้งเป้าหมายในวันที่โลกไม่เหมือนเดิม

ไลฟ์ประจำวันอาทิตย์ที่ 25 มกราคม 2569 เวลาหนึ่งทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์ แบบดูวิดีโอด้วยตนเอง ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
สนใจเรียน online workshop ผ่านระบบ Zoom
สอบถามที่ LINE @morprawate

สรุปวิดีโอ

เนื้อหาในตอนนี้ คุณหมอประเวช จิตแพทย์ ได้หยิบยกประเด็นความผันผวนของเศรษฐกิจและระเบียบโลกใหม่ที่ถูกกล่าวถึงในการประชุม World Economic Forum (สภาเศรษฐกิจโลก) ณ เมืองดาวอส รวมถึงการเข้ามาของเทคโนโลยี AI (ปัญญาประดิษฐ์) มารวบรวมเข้ากับผลการศึกษาทางสมองและงานวิจัยทางจิตวิทยา โดยมีเป้าหมายเพื่อแนะนำวิธีคิดในการตั้งเป้าหมายและวางแผนชีวิตอย่างยืดหยุ่นให้สามารถลงมือทำจนเกิดผลสำเร็จได้จริงในวันที่โลกไม่เหมือนเดิม [02:26]

1. พื้นฐานการทำงานของสมองและกับดักของงานสำคัญ

  • การจัดจังหวะพักและเลือกช่วงเวลาที่สมองสดชื่น: สมองมีขีดจำกัดในการจดจ่อจึงควรทำงานสลับพักเป็นระยะ เช่น ทำงาน 90 นาทีแล้วพัก 20 นาที เพื่อให้สมองได้ฟื้นตัว นอกจากนี้ควรนำงานยากหรือสำคัญที่สุดไปทำในช่วงเช้าหลังตื่นนอนที่สมองสดชื่นที่สุด โดยหลีกเลี่ยงการเปิดอีเมล อ่านข่าว หรือดูโซเชียลมีเดียเป็นสิ่งแรกของวัน [03:36]
  • ความต่างของงานเร่งด่วนกับงานสำคัญของชีวิต: งานที่มีเส้นตายหรือมีผู้อื่นรอรับช่วงต่อมักมีแรงกดดันภายนอกช่วยกระตุ้นให้ทำสำเร็จได้ง่าย ต่างจากงานสำคัญแต่ไม่เร่งด่วน เช่น โครงการพัฒนาชีวิตส่วนตัวหรือการเตรียมตัวก่อนเกษียณ ที่มักถูกงานเร่งด่วนแย่งชิงพลังงานไปจนเริ่มต้นและทำสำเร็จได้ยาก [05:56]

2. การสร้างภาพกระบวนการและองค์ประกอบของเป้าหมายที่ได้ผล

  • ข้อจำกัดของ Vision Board ที่เน้นเฉพาะภาพฝันปลายทาง: งานวิจัยทางสมองพบว่า การทำ Vision Board (กระดานภาพเป้าหมาย) ที่มุ่งจินตนาการถึงภาพความสำเร็จและความรู้สึกอิ่มเอมใจเมื่อไปถึงปลายทางเพียงอย่างเดียว จะทำให้สมองรู้สึกเหมือนได้รับรางวัลเติมเต็มไปแล้ว ส่งผลให้แรงผลักดันและผลงานจริงในเวลาต่อมากลับลดลง [08:37]
  • การจินตนาการถึงขั้นตอนลงมือทำและระบบแรงจูงใจ: แทนที่จะวาดฝันถึงผลลัพธ์สุดท้าย ควรสร้างภาพขั้นตอน กระบวนการ และอุปสรรคที่ต้องฝ่าฟัน ซึ่งช่วยกระตุ้นพื้นที่การทำงานของสมองได้มากกว่าถึง 5 เท่า และช่วยสร้างวินัยในการลงมือทำแม้ในวันที่ไม่อยากทำ ขณะเดียวกันยังสามารถประยุกต์ใช้แรงจูงใจทั้งจากความกลัวผลเสียในอนาคตและความปรารถนาในสิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิตควบคู่กันได้ [11:31]
  • การออกแบบเป้าหมายที่ท้าทายและมีผู้ร่วมรับรู้: เป้าหมายที่ช่วยขับเคลื่อนพฤติกรรมได้ดีควรมีความยากในระดับที่ท้าทายแต่เจ้าตัวยังมีความหวังว่าจะไปถึงได้ นอกจากนี้ การประกาศเป้าหมายให้ผู้อื่นรับรู้ และการมีเพื่อนคู่คิดหรือใช้แอปพลิเคชันวางแผนเข้ามามีส่วนร่วม จะช่วยเพิ่มโอกาสทำสำเร็จได้มากขึ้น [16:30]

3. การวางแผนรับมือความผันผวนและการติดตามความก้าวหน้า

  • การวางแผนอย่างยืดหยุ่นด้วยวิธีคิดแบบ If-Then: ท่ามกลางโลกที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็วเกินคาดเดา การวางแผนระยะยาวแบบตายตัวอาจทำให้ปรับตัวไม่ทัน จึงควรตั้งเป้าหมายในสิ่งที่ตนเองควบคุมการกระทำได้และประเมินความเป็นไปได้ด้วยหลักคิด If-Then (ถ้าเกิดสิ่งนี้… ฉันจะทำสิ่งนั้น) ทั้งนี้ควรเตรียมแผนสำรองไว้เพียง 3 สถานการณ์ที่มีโอกาสเกิดสูงสุด เพื่อสร้างความคล่องตัวโดยไม่สูญเสียพลังงานมากเกินไป [20:15]
  • เคล็ดลับทางจิตวิทยาในการประเมินความคืบหน้า: การติดตามผลเป็นระยะช่วยให้ทบทวนได้ว่ายังเดินถูกทางหรือต้องปรับแผนตามสถานการณ์หรือไม่ โดยในช่วงเริ่มต้นถึงครึ่งทางแรกให้สื่อสารกับตนเองว่าทำเสร็จไปแล้วกี่ชิ้นเพื่อสร้างกำลังใจ ส่วนในช่วงครึ่งหลังให้เปลี่ยนมานับถอยหลังว่าเหลืออีกกี่ชิ้นเพื่อสร้างความรู้สึกลุ้นไปจนถึงเป้าหมาย [27:08]

4. การโฟกัสทีละงานและการฟื้นฟูสมองเมื่อคิดไม่ออก

  • ต้นทุนสมองที่สูญเสียไปจากการทำ Multitask: การทำงานหลายอย่างพร้อมกันหรือ Multitask (การสลับทำหลายงานในเวลาเดียวกัน) ทำให้ประสิทธิภาพลดลง เพราะทุกครั้งที่สลับงาน สมองต้องเสียเวลาประติดประต่อข้อมูลเดิมซึ่งเรียกว่า Switching Cost (ต้นทุนจากการสลับงาน) จึงควรแบ่งงานใหญ่เป็นชิ้นย่อยที่ไม่เกินชั่วโมงครึ่งแล้วโฟกัสทำให้จบทีละชิ้น [28:54]
  • การพักฟื้นระบบชีวภาพเมื่อเผชิญความเครียดเรื้อรัง: หากรู้สึกตื้อจนคิดเป้าหมายหรือแผนการไม่ออก มักเกิดจากภาวะเครียดเรื้อรังที่บั่นทอนความยืดหยุ่นและความคิดสร้างสรรค์ของสมอง ควรหยุดพักและกลับมาดูแลพื้นฐานระบบชีวภาพ ทั้งการกินอาหารที่ดี การนอนให้เพียงพอ การออกกำลังกายรับแสงแดด การอยู่กับธรรมชาติ และการพูดคุยกับคนที่ไว้ใจ เพื่อให้ระบบความเครียดคลายตัวลงก่อนเริ่มคิดวางแผนใหม่ [30:46]

5. ข้อคิดเพิ่มเติมจากช่วงถาม-ตอบ

  • การดูแลความกลัวเมื่อไม่มั่นใจในการพึ่งพาตนเอง: พฤติกรรมกล่าวโทษเศรษฐกิจหรือปัจจัยภายนอกมักเป็นกลไกหลีกเลี่ยงความกลัวและความรู้สึกโดดเดี่ยวภายในใจเมื่อหมดพลัง ผู้ที่ตกอยู่ในสภาวะนี้ควรพักฟื้นร่างกายและมองหาพื้นที่ปลอดภัยจากเพื่อนที่ไว้ใจหรือผู้ให้คำปรึกษาเพื่อช่วยเยียวยาปมความกลัวข้างในก่อน [34:45]
  • การสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตภายในกับการหาที่ยืนในโลก: มนุษย์มีสองภารกิจควบคู่กัน คือการทำความเข้าใจตนเองเพื่อสร้างความสงบสุขภายในซึ่งไม่ผันผวนตามโลกภายนอก และการหาที่ยืนเพื่อเลี้ยงชีพซึ่งในยุคปัจจุบันไม่จำเป็นต้องจำกัดอยู่แค่งานกินเงินเดือนเพียงรูปแบบเดียว [43:11]
  • การยอมรับความจริงเพื่อก้าวข้ามความผิดหวังซ้ำซาก: เมื่อเจอกับความผิดหวังจากปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ ควรฝึกยอมรับว่าสิ่งต่าง ๆ ดำเนินไปตามเหตุปัจจัยและไม่ได้มีหน้าที่ทำให้เราพอใจ จากนั้นจึงตั้งคำถามใหม่ว่าจะตอบสนองความต้องการของตนเองภายใต้ข้อจำกัดของความเป็นจริงนั้นได้อย่างไร [50:52]
  • การค้นหาทักษะที่ขายได้และทดลองในสเกลเล็ก: ผู้ที่ต้องการสร้างอาชีพหรือหารายได้ใหม่ควรเริ่มจากการสำรวจทักษะหรือฝีมือของตนเองที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาด แล้วนำมาทดลองทำในระดับเล็ก ๆ ที่ใช้เงินลงทุนน้อยและเห็นกลุ่มลูกค้าชัดเจนเพื่อทดสอบความเป็นไปได้จริงก่อนขยับขยาย [59:28]

EP. 399 OSHO กับการกระตุกวิธีคิดเรื่องการให้อภัย

ไลฟ์ประจำวันอาทิตย์ที่ 11 พฤษภาคม 2568 เวลาสองทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์ แบบดูวิดีโอด้วยตนเอง ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
สนใจเรียน online workshop ผ่านระบบ Zoom สอบถามที่ LINE @morprawate

EP.383 คุยกันเรื่องความคิด วิธีคิดและความคิดสร้างสรรค์

ไลฟ์วันอาทิตย์ที่ 5 มกราคม 2568 เวลาสองทุ่ม EP.383 คุยกันเรื่องความคิด วิธีคิดและความคิดสร้างสรรค์
สนใจเรียนคอร์สออนไลน์ แบบดูวิดีโอด้วยตัวเอง ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
สนใจเรียนออนไลน์ workshop และติดต่อสอบถามอื่นๆ ที่ LINE @morprawate (มี @ นำหน้า)

EP.285 วิธีคิดและการตัดสินใจเมื่อพ่อแม่เข้า ICU

ไลฟ์ทางยูทูปปลดล็อกกับหมอเวช วันอาทิตย์ที่ 27 พฤศจิกายน 2565 เวลา 20.00 น
สนใจเรียนออนไลน์หรือเข้าอบรม ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
ติดต่อสอบถาม LINE morprawate

EP.274 คิดอย่างไรให้เข้าใจกันมากขึ้น

Live ทาง YouTube #ปลดล็อกกับหมอเวช
วันอาทิตย์ที่ 4 กันยายน 2565 เวลา 20.00 น สนใจเรียนออนไลน์หรืออบรม
ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
ติดต่อสอบถาม LINE morprawate

EP.241 1/2 ค้นหาคำตอบจากด้านใน

Facebook Live เพจหมอประเวช ตันติพิวัฒนสกุล
วันอาทิตย์ที่ 16 มกราคม 2565 เวลาสองทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์หรือเข้าอบรม ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
ติดต่อสอบถาม LINE morprawate

EP.241 2/2 ค้นหาคำตอบจากด้านใน

Facebook Live เพจหมอประเวช ตันติพิวัฒนสกุล
วันอาทิตย์ที่ 16 มกราคม 2565 เวลาสองทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์หรือเข้าอบรม ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
ติดต่อสอบถาม LINE morprawate

ทักษะคิดเพื่อนำทางชีวิตสู่โลกหลังโควิด19 (ช่วงบรรยาย)

Facebook Live เพจหมอประเวช ตันติพิวัฒนสกุล
วันอาทิตย์ที่ 26 เมษายน 2563 เวลาสองทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์ หรือเข้าอบรม ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
ติดต่อสอบถาม LINE ID morprawate

ทักษะคิดเพื่อนำทางชีวิตสู่โลกหลังโควิด19 (ช่วงตอบคำถาม)

Facebook Live เพจหมอประเวช ตันติพิวัฒนสกุล
วันอาทิตย์ที่ 26 เมษายน 2563 เวลาสองทุ่ม
สนใจเรียนออนไลน์ หรือเข้าอบรม ดูรายละเอียดที่ www.morprawate.com
ติดต่อสอบถาม LINE ID morprawate

เรียนรู้วิธีคิดของจิตแพทย์ ตอนที่ 2

Facebook LIVE วันอาทิตย์ที่ 7 ตุลาคม 2561 เวลาสองทุ่ม “เรียนรู้วิธีคิดของจิตแพทย์ ตอน2”